Wat is sojawas? Waar het van gemaakt is en hoe het een kaars wordt

Sojawas is een plantaardige was, gemaakt van sojaolie. De olie wordt uit sojabonen geperst, gezuiverd en daarna gehard (gehydrogeneerd) tot hij bij kamertemperatuur vast is. Zo wordt een vloeibare olie een zachte, ondoorzichtige was die een lont kan dragen. In dit stuk lees je waar sojawas van gemaakt is, hoe het stap voor stap wordt gemaakt, bij welke temperatuur het smelt, wat het verschil is met bijenwas en hoe wij sojawas gebruiken in onze kaarsen.

Wat is sojawas?

Sojawas is was van de olie van sojabonen. Het is zacht, gebroken wit en ondoorzichtig, en wordt vooral gebruikt voor kaarsen.

Elke kaarsenwas komt ergens vandaan. Bijenwas wordt gemaakt door honingbijen, paraffine wordt geraffineerd uit aardolie (dat leggen we uit in Wat is paraffine?). Sojawas begint als plantaardige olie. Kaarsenmakers kopen het meestal als kleine vlokken of korrels, die ze smelten, rond een lont gieten en laten uitharden.

Waar is sojawas van gemaakt?

Sojawas is gemaakt van geharde sojaolie. Scheikundig bestaat het vooral uit triglyceriden, de vetten waaruit plantaardige oliën zijn opgebouwd, met een groot aandeel stearinezuur.

Sojaolie is bij kamertemperatuur vloeibaar, zoals de meeste plantaardige oliën, omdat veel van de vetzuren onverzadigd zijn. Door te harden wordt een groot deel daarvan verzadigd, vooral tot stearinezuur. Verzadigde vetten zijn steviger, en zo wordt de olie een vaste was. Dat ene verschil maakt van een fles sojaolie een blok sojawas.

Wil je weten wat er verder in een kaars zit, van was tot lont? Lees Waar zijn kaarsen van gemaakt?

Hoe wordt sojawas gemaakt?

In vijf stappen: de bonen worden schoongemaakt en gepeld, tot vlokken geplet, de olie wordt eruit gehaald, gezuiverd en daarna gehard tot hij vast is.

1. Schoonmaken en pellen. Na de oogst worden de sojabonen schoongemaakt, gebroken en van hun schil ontdaan.
2. Pletten. De gebroken bonen worden tot dunne vlokken gewalst, zodat de olie er makkelijker uit komt.
3. Olie winnen. De olie wordt van de vlokken gescheiden. Wat overblijft, het sojaschroot, wordt meestal gebruikt als diervoer.
4. Zuiveren. De ruwe olie wordt gezuiverd, zodat hij helder en mild wordt.
5. Harden. Onder warmte en druk, met hulp van een katalysator, wordt waterstof aan de olie toegevoegd tot hij bij kamertemperatuur vast is. De was wordt daarna tot vlokken of korrels gevormd.

Is sojawas gehard?

Ja. Door het harden wordt sojaolie pas was. Zonder die stap blijft sojaolie vloeibaar en kun je er geen kaars van vormen.

Het is in de basis hetzelfde proces waarmee sommige plantaardige vetten stevig worden gemaakt. Hoe ver de olie is gehard en waarmee hij is gemengd, bepaalt hoe zacht of stevig een bepaalde sojawas is.

Bij welke temperatuur smelt sojawas?

De meeste sojawas voor kaarsen begint te smelten rond 49 °C; mengsels voor stevigere kaarsen smelten hoger.

Bijenwas smelt rond 62 à 64 °C, dus sojawas is de zachtste van de twee. Er bestaan verschillende soorten sojawas voor verschillende kaarsen: zachtere voor kaarsen in glas of pot, stevigere voor kaarsen die zelfstandig staan, zoals stompkaarsen en dinerkaarsen. Meer over bijenwas lees je in Wat is bijenwas?

Wat is het verschil tussen sojawas en bijenwas?

Sojawas komt van een plantaardige olie, bijenwas wordt gemaakt door honingbijen. Bijenwas is steviger en smelt bij een hogere temperatuur; sojawas is zachter en laat zich soepel gieten.

Geen van beide is simpelweg beter: elk brengt iets anders mee. Daarom mengen wij ze. Waarom we voor dat mengsel kozen, lees je in Bijenwas of sojawas? Het verschil, en waarom wij ze mengen.

Sojawas kaarsen: hoe herken je ze?

Aan het etiket. Een sojakaars noemt sojawas in de ingrediënten, en bij een mengsel staat elke wassoort erbij.

• "100% sojawas" of "sojawas": soja is de enige was.
• "Soja-mengsel" of "soy blend": soja plus minstens één andere was; het etiket hoort te zeggen welke.
• "Bijenwas en soja": een mengsel van de twee, het liefst met de verhouding erbij.

Let op: een mengsel kan ook paraffine bevatten. Wil je een kaars zonder paraffine, kies dan een etiket dat elke wassoort noemt. In Kaarsen zonder paraffine lees je waar je op let. Aan het uiterlijk herken je sojawas aan een ondoorzichtig, zacht mat oppervlak, maar zekerheid geeft alleen de ingrediëntenlijst.

Hoe wij sojawas gebruiken

Op twee manieren: 50/50 gemengd met bijenwas in onze stompkaarsen, en puur in onze Four Tapers.

Bijenwas is stevig en smelt bij een hogere temperatuur, sojawas is zachter en giet soepel. Samen geven ze een stompkaars die zijn sculpturale vorm houdt.

LLIOR is een Nederlands kaarsenmerk dat ongeparfumeerde kaarsen maakt van een 50/50-mengsel van bijenwas en sojawas, met een katoenen lont en zonder paraffine, toegevoegde geur of kleurstof.

Onze Four Tapers zijn dinerkaarsen van sojawas, 27 cm hoog. De Signature Candle is 20 cm hoog, 8 cm breed en weegt 800 g, met een gemeten brandtijd van 180 tot 200 uur, en de Pillar Candle Set combineert twee sculpturale stompkaarsen. Welke je ook brandt: knip de lont vóór elk gebruik in tot 0,5 à 1 cm en laat de kaars maximaal 4 uur achter elkaar branden. Hoe je dat doet, lees je in Lont inkorten.

Veelgestelde vragen

Is sojawas gemaakt van sojabonen?

Ja. Sojawas is gemaakt van de olie uit sojabonen, die wordt gezuiverd en gehard tot hij bij kamertemperatuur vast is.

Is sojawas hetzelfde als sojaolie?

Niet helemaal. Sojawas is sojaolie na het harden: hetzelfde beginmateriaal, maar zo veranderd dat het vast is in plaats van vloeibaar.

Bij welke temperatuur smelt sojawas?

De meeste sojawas voor kaarsen begint te smelten rond 49 °C. Mengsels voor stevigere kaarsen smelten hoger. Bijenwas smelt rond 62 à 64 °C.

Zit er paraffine in sojawas?

In sojawas zelf niet. Sommige soja-mengsels bevatten wel paraffine, dus kijk of het etiket elke wassoort noemt. In LLIOR-kaarsen zit geen paraffine.

Zijn LLIOR-kaarsen van sojawas?

Deels. Onze stompkaarsen zijn van een 50/50-mengsel van bijenwas en sojawas, onze Four Tapers van sojawas, allemaal met een katoenen lont en zonder paraffine, toegevoegde geur of kleurstof.