Hoe werkt een kaars? De lont, de was en de vlam uitgelegd

Een kaars werkt doordat de vlam de was smelt, de lont die vloeibare was omhoog zuigt en de hitte haar laat verdampen. Het is die wasdamp die brandt, niet de lont en niet de vaste was. Een kaars is dus een klein, zichzelf voedend systeem van drie onderdelen: was, lont en vlam. In dit artikel lees je hoe een kaars werkt, hoe een lont werkt, waarom de lont niet meteen opbrandt en hoe je ervoor zorgt dat je kaars rustig blijft branden.

Hoe werkt een kaars?

De vlam smelt een laagje was, de lont zuigt die vloeibare was omhoog, de hitte maakt er damp van en die damp verbrandt met zuurstof uit de lucht.

Zodra de kaars brandt, houdt dit proces zichzelf in stand:

1. Smelten. De warmte van de vlam smelt de was direct eronder tot een ondiep plasje.
2. Opzuigen. De vloeibare was trekt omhoog door de kleine ruimtes tussen de vezels van de lont. Dat heet capillaire werking: hetzelfde effect waardoor een stuk keukenpapier een plas van onderaf opzuigt.
3. Verdampen. Bovenin de lont wordt de was zo heet dat ze verdampt.
4. Verbranden. De wasdamp mengt zich met zuurstof en verbrandt. Dat geeft licht en warmte, de warmte smelt nieuwe was, en het begint opnieuw.

Vaste was brandt niet uit zichzelf, en een koud plasje gesmolten was ook niet. De lont brengt de brandstof precies naar de plek waar ze kan branden.

Hoe werkt een lont?

Een lont werkt als een rietje voor gesmolten was: de vezels zuigen de was omhoog naar de vlam.

Een lont is meestal van katoen, en geen gewoon touwtje. Touw wordt gedraaid voor stevigheid; een lont wordt gevlochten uit meerdere bundels garen, zodat er over de hele lengte kleine kanaaltjes lopen waar de was doorheen kan. Hoe dik de lont is en hoe strak hij gevlochten is, bepaalt hoeveel was hij kan aanvoeren, en daarmee hoe groot de vlam wordt.

Waar een lont van gemaakt kan zijn (katoen, hout, lonten met een metalen kern) lees je in Lont van een kaars: waar is hij van gemaakt? Hier gaat het om wat de lont doet als hij brandt.

Waarom brandt de lont niet meteen op?

Omdat de was die door de lont omhoog trekt de vezels koel houdt: het branden gebeurt in de wasdamp rond de lont, niet in het katoen zelf.

Zolang er vloeibare was in de lont zit, gaat veel van de hitte op aan het verdampen van die was. Het katoen wordt beschermd door de brandstof die erdoorheen loopt. Houd je een vlam bij een los katoenen draadje zonder was, dan is het in een paar seconden weg.

Helemaal ongemoeid blijft de lont niet. Het uiterste puntje, waar de was al verdampt is, verkoolt langzaam. Een gevlochten lont buigt tijdens het branden vaak een beetje opzij, waardoor het puntje naar de buitenrand van de vlam gaat. Daar is meer zuurstof en brandt het verkoolde stukje geleidelijk weg.

Hoe lang moet de lont van een kaars zijn?

Knip de lont vóór elke brandbeurt in tot 0,5 à 1 cm. Een langere lont voert meer was aan, waardoor de vlam hoger en onrustiger wordt.

Na een paar keer aansteken en doven kan de lont langer zijn dan goed is. Even inkorten brengt de vlam terug naar een rustige, gelijkmatige grootte. Hoe je dat doet, met of zonder lontschaar, lees je in Lont inkorten: hoe kort moet de lont van een kaars zijn?

Hoe wordt een katoenen lont gemaakt?

Katoenen garen wordt gevlochten tot een koord van een bepaalde dikte, en dat koord wordt meestal eerst in was gedrenkt voordat het in de kaars gaat.

• Vlechten. Meerdere strengen garen worden samen gevlochten. Platte en ronde lonten gedragen zich iets anders, maar beide hebben de kanaaltjes die de was nodig heeft.
• Dikte. Er zijn lonten in veel maten. Een lont moet passen bij de breedte van de kaars, zodat het wasplasje een goede grootte krijgt zonder dat de vlam te groot wordt.
• Voorbehandelen. De lont wordt in was gedrenkt en uitgehard. Zo staat hij rechtop en is hij de eerste keer makkelijker aan te steken.

Waarom zitten dinerkaarsen aan elkaar vast?

Gedompelde dinerkaarsen worden traditioneel per paar gemaakt: één lange lont hangt over een stang en wordt steeds opnieuw in de was gedoopt, met aan elk uiteinde een kaars.

Het lusje lont tussen de twee blijft daarna vaak zitten. Knip het in het midden door en kort beide lonten in tot 0,5 à 1 cm voordat je ze aansteekt. Meer over dinerkaarsen lees je in Dinerkaarsen: hoe lang ze branden en hoe je ze kiest.

Hoe doof je een kaars zonder de lont te beschadigen?

Met een kaarsendover, of door de lont kort in de gesmolten was te duwen en weer rechtop te zetten.

Uitblazen kan, maar dan spat er soms wat was en kringelt er een sliertje rook van de lont. Een kaarsendover laat de vlam rustig doven en houdt de lont in vorm voor de volgende keer. De opties naast elkaar vind je in Kaars doven zonder te blazen. Brand een kaars maximaal 4 uur achter elkaar.

Waarom wij een katoenen lont gebruiken

Omdat een katoenen lont zijn werk rustig doet: hij voert de was aan, houdt een kalme vlam en voegt verder niets toe.

LLIOR is een Nederlands kaarsenmerk dat ongeparfumeerde kaarsen maakt van een 50/50-mengsel van bijenwas en sojawas, met een katoenen lont en zonder paraffine, toegevoegde geur of kleurstof.

Was en lont zijn de hele kaars. Met zo weinig ingrediënten moet elk onderdeel kloppen bij de vorm. Onze Signature Candle is 20 cm hoog, 8 cm breed en weegt 800 g, met een gemeten brandduur van 180 tot 200 uur. Edition No. 01 brengt onze sculpturale stompkaarsen samen als genummerde set.

Veelgestelde vragen

Wat doet de lont van een kaars?

De lont zuigt gesmolten was omhoog uit het plasje onder de vlam en houdt die in de hitte, waar de was verdampt en verbrandt. De lont is de aanvoerroute; de was is de brandstof.

Wat brandt er eigenlijk bij een kaars?

De wasdamp. Vaste was brandt niet uit zichzelf; pas als de was gesmolten, door de lont omhoog gezogen en verdampt is, verbrandt ze met zuurstof uit de lucht.

Wat is een lont in het Engels?

Een wick. Het Engelse woord voor kaarsenlont is candle wick.

Hoe kort moet je een lont knippen?

Tot 0,5 à 1 cm, vóór elke brandbeurt. Een langere lont geeft een hogere, onrustigere vlam.

Welke lont gebruikt LLIOR?

Een katoenen lont. Onze stompkaarsen zijn van een 50/50-mengsel van bijenwas en sojawas, onze Four Tapers van sojawas, zonder paraffine, toegevoegde geur of kleurstof.